Wolfgang Pauli

Pochodzenie i młodość

Wolfgang Ernst Pauli urodził się w Wiedniu 25 kwietnia 1900 roku jako syn Wolfganga Josepha Pauliego, biochemika urodzonego w Pradze, i Berthy Schütz, a jego ojcem chrzestnym był fizyk Ernst Mach. Jego ojciec, wnuk żydowskiego wydawcy Wolfa Paschelesa, urodził się jako Żyd pod nazwiskiem Pascheles i w 1899 roku został katolikiem, ojcem jego matki był żydowski pisarz Friedrich Schütz, a Wolfgang został wychowany w wierze katolickiej, później zaś nie należał do żadnego Kościoła.

U Arnolda Sommerfelda w Monachium obronił doktorat w 1921 roku i napisał liczące 237 stron omówienie teorii względności, które Einstein pochwalił i wydał jako książkę.

Praca i kariera

Po zimowym semestrze jako asystent Maxa Borna w Getyndze i roku u Nielsa Bohra w Kopenhadze został w 1923 roku wykładowcą na Uniwersytecie w Hamburgu. Tam doszedł do zasady wykluczania, opublikowanej w 1925 roku: dwa elektrony w jednym atomie nie mogą mieć tego samego zestawu liczb kwantowych, i ta reguła wyjaśnia, jak elektrony zapełniają powłoki i jak zbudowany jest układ okresowy. Mianowany w 1928 roku profesorem fizyki teoretycznej w ETH w Zurychu, zaproponował w liście z 4 grudnia 1930 roku lekką, obojętną elektrycznie cząstkę, która ratowała zasadę zachowania energii w rozpadzie beta, czyli neutrino, wykryte po raz pierwszy w 1956 roku.

W lipcu 1940 roku, gdy aneksja Austrii uczyniła go obywatelem Niemiec, opuścił wraz z żoną Europę i udał się do Institute for Advanced Study w Princeton, a archiwum CERN przypisuje ten wyjazd jego żydowskiemu pochodzeniu.

Uznanie

Właśnie tam w listopadzie 1945 roku dowiedział się, że otrzymał samodzielnie Nagrodę Nobla z fizyki za odkrycie zasady wykluczania, zwanej też zakazem Pauliego.

Ostatnie lata

W 1946 roku został obywatelem amerykańskim, w tym samym roku wrócił na swoją katedrę w Zurychu, w 1949 roku otrzymał obywatelstwo szwajcarskie, a zmarł w szpitalu Czerwonego Krzyża w Zurychu 15 grudnia 1958 roku, w wieku pięćdziesięciu ośmiu lat.