Robert Hofstadter

Pochodzenie i młodość

Robert Hofstadter urodził się w Nowym Jorku 5 lutego 1915 roku jako jedno z czworga dzieci Louisa Hofstadtera, właściciela sklepu z cygarami i sprzedawcy, oraz Henrietty Koenigsberg. Jego rodzice byli żydowskimi imigrantami z Polski, a gdy ogłoszono jego Nagrodę Nobla, Jewish Telegraphic Agency przedstawiła go jako urodzonego w Nowym Jorku żydowskiego naukowca. W 1935 roku, w wieku dwudziestu lat, ukończył z wyróżnieniem magna cum laude City College w Nowym Jorku, a w 1938 roku uzyskał doktorat w Princeton, gdzie uczył się mechaniki kwantowej u Eugene'a Wignera.

Praca i kariera

Po powrocie do Princeton z wojennej pracy nad zapalnikami i wysokościomierzami odkrył w 1948 roku, że jodek sodu aktywowany talem jest doskonałym detektorem promieni gamma, a kryształ ten wciąż służy fizyce, medycynie i astronomii. W 1950 roku przeniósł się do Stanfordu, gdzie nowy akcelerator liniowy pozwolił mu kierować elektrony o wysokiej energii na cienkie tarcze i mierzyć ich rozpraszanie, tak jak Ernest Rutherford badał atom cząstkami alfa.

Jego pierwsze doświadczenia, na złocie, pokazały, że jądro ma mierzalny rozmiar, a kolejne, że nawet proton nie jest punktem, lecz ma strukturę; w 1956 roku nazwał jednostkę rozmiaru jądrowego fermi, na cześć Enrica Fermiego.

Uznanie

W 1961 roku podzielił Nagrodę Nobla z fizyki z Rudolfem Mössbauerem za pionierskie badania rozpraszania elektronów na jądrach atomowych i za dokonane dzięki nim odkrycia dotyczące struktury nukleonów. Zabiegał też o znacznie większy akcelerator, co doprowadziło do powstania dwumilowego Stanford Linear Accelerator Center, gdzie podobne doświadczenia ujawniły później kwarki wewnątrz protonu.

Życie prywatne

W 1942 roku ożenił się z Nancy Givan, a wśród ich trojga dzieci jest pisarz Douglas Hofstadter; później pracował nad obrazowaniem serca promieniowaniem rentgenowskim z synchrotronu i nad teleskopem promieniowania gamma EGRET. Zmarł w Stanfordzie 17 listopada 1990 roku, w wieku siedemdziesięciu pięciu lat, kilka miesięcy przed wyniesieniem EGRET na orbitę na pokładzie Obserwatorium Promieniowania Gamma Comptona.