Randy Schekman

Pochodzenie i młodość

Randy Wayne Schekman urodził się w Saint Paul w stanie Minnesota 30 grudnia 1948 roku jako najstarsze dziecko Alfreda Schekmana, inżyniera mechanika w General Mills, i Esther Bader, a dorastał w północnej części Minneapolis. Wychował się jako Żyd, z hebrajskim imieniem Ruvain na pamiątkę babki Rose, lekcjami hebrajskiego, szabatowymi kolacjami u dziadków i świętami w ich konserwatywnej synagodze; rodzice matki pochodzili ze wsi w Besarabii, a większość ich bliskich zginęła z rąk nazistów, gdy ci opanowali Europę Wschodnią.

W 1959 roku rodzice przenieśli rodzinę do południowej Kalifornii, gdzie mikroskop zabawka i słoik wody ze stawu otworzyły przed nim świat drobnoustrojów.

Praca i kariera

Studiował na UCLA, z rokiem na Uniwersytecie Edynburskim, doktorat o replikacji DNA zrobił u Arthura Kornberga w Stanford, a po dwóch latach w San Diego w 1976 roku przeszedł na Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley. Tam wybrał drożdże, by zbadać, jak komórki eksportują białka, i od 1979 roku wraz ze studentami wyodrębniał mutanty, u których wydzielanie stawało, a pęcherzyki się gromadziły, znajdując najpierw 23 geny wydzielania, a w końcu ponad 70.

W 1989 roku jeden z tych genów, SEC18, okazał się odpowiadać NSF, białku znalezionemu przez Jamesa Rothmana u ssaków, co było pierwszym łącznikiem między ich dwiema liniami badań i znakiem, że system jest równie stary, co powszechny.

Uznanie

W 2002 roku podzielił się Nagrodą Laskera za badania podstawowe z Rothmanem, a w 2013 roku Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny z Rothmanem i Thomasem Südhofem za odkrycia maszynerii regulującej ruch pęcherzyków, głównego systemu transportu w naszych komórkach. Swoją część nagrody przeznaczył na ufundowanie w Berkeley katedry podstawowych badań nad nowotworami, noszącej imiona jego matki Esther i siostry Wendy, które zmarły na raka, a przewodniczy radzie naukowej Aligning Science Across Parkinson's, programu poświęconego chorobie, z którą jego żona Nancy żyła dwadzieścia lat.