Khvaja Bukharai

Pochodzenie i młodość

Khvaja Bukharai był żydowskim poetą z Buchary w Azji Środkowej, piszącym po judeoperskim — po persku literami hebrajskimi, w języku literackim Żydów Iranu i Transoksanii; był Żydem, pozostał nim i tworzył dla żydowskiej publiczności.

Praca i kariera

W 1606 roku ukończył „Danijal-name”, Księgę Daniela, epos liczący 2175 dwuwierszy w klasycznej perskiej formie masnawi, oparty na księdze biblijnej, na dodatkach apokryficznych, takich jak Zuzanna oraz Bel i wąż, na midraszach i na obliczeniach Saadii Gaona dotyczących przyjścia Mesjasza. Pisał na sposób dwóch wielkich poprzedzających go poetów judeoperskich, Szahina z Sziraz i Imraniego, biorąc metrum i obrazowanie Ferdousiego i Nizamiego i zwracając je ku świętej historii Izraela, tak że Daniel w jaskini lwów opowiedziany jest słownictwem eposu perskiego.

Poemat jest, jak się zdaje, najstarszym datowanym i podpisanym dziełem literatury Żydów bucharskich, a ważny jest z dwóch powodów: dowodzi, że na początku XVII wieku istniała w Azji Środkowej żydowska kultura literacka w języku perskim, i zachowuje w partiach mesjańskich to, na co Żydzi Buchary mieli nadzieję. Był przepisywany, redagowany i rozszerzany przez późniejsze ręce, a rękopisy zachowały się w Jerozolimie, Petersburgu i Nowym Jorku.

O samym człowieku nie wiadomo prawie nic poza imieniem i datą poematu, a ta karta nie wymyśla tego, czego źródła nie dają.