Shahin Shirazi

Pochodzenie i młodość

Szahin Sziraziego, zwanego Mowlana Szahin, był żydowskim poetą z Szirazu piszącym po judeopersku, to jest po persku pismem hebrajskim, i działał za ilchana Abu Saida Bahadur Chana w latach 1316-1335, współcześnie z Hafizem w tym samym mieście.

Praca i kariera

Pozostał Żydem i pisał dla swojej społeczności i o niej; Encyclopaedia Iranica zalicza go, obok jego następcy Emraniego, do dwóch największych poetów literatury judeoperskiej. O jego życiu nie wiadomo prawie nic, a nawet imię Szahin, znaczące sokół, może być pseudonimem, a nie imieniem — niepewność, którą ta karta wypowiada, zamiast ją ukrywać, i która dotyczy wyłącznie biografii, nie zaś autorstwa czy żydowskości, mocno ustalonych.

Jego dokonaniem było przelanie Biblii hebrajskiej w metrum i język klasycznej epiki perskiej: Musa-nama z 1327 roku, około dziesięciu tysięcy dwuwierszy od Księgi Wyjścia po Powtórzonego Prawa; Bereszit-nama o Księdze Rodzaju, około 1358 roku; oraz Ardaszir-nama, epos o Księdze Estery łączący opowieść biblijną z irańską tradycją epicką na wzór Szahname Ferdousiego, skąd wzięło się jego współczesne miano żydowskiego Ferdousiego.

Jego poematy przez wieki przepisywano, ilustrowano i recytowano w gminach żydowskich Iranu, Buchary i Afganistanu, a iluminowane rękopisy zachowały się w wielkich zbiorach. Jest postacią założycielską literatury zarazem perskiej i hebrajskiej w piśmie.