João Pinto Delgado

Pochodzenie i młodość

João Pinto Delgado urodził się około 1580 roku w Vila Nova de Portimão w Algarve, w rodzinie marranów — portugalskich Żydów przymusowo ochrzczonych w 1497 roku, którzy w tajemnicy zachowywali judaizm — a jego ojciec Gonçalo Delgado i dziadek, również João Pinto Delgado, służyli w królewskiej administracji Algarve.

Praca i kariera

Rodzina opuściła Portugalię, przenosząc się do Antwerpii, a potem do Rouen, gdzie handlowała liczna kolonia portugalskich nowochrześcijan, i tam w 1627 roku ogłosił po hiszpańsku „Poemat o królowej Esterze”, „Lamentacje proroka Jeremiasza” i „Historię Rut”, dedykowane kardynałowi Richelieu. Wiersze te są na zewnątrz parafrazą biblijną, a wewnątrz literaturą ludu ukrytego: Estera, królowa tająca swoje pochodzenie na obcym dworze, i Jeremiasz opłakujący zburzoną Jerozolimę przemawiali wprost do czytelników wiodących podwójne życie, a badacze czytają je dziś jako jeden z najpiękniejszych wyrazów świadomości marrańskiej w wierszu hiszpańskim.

W 1633 roku gminę w Rouen zadenuncjowano władzom francuskim jako potajemnie judaizującą; oskarżenie rozbiło kolonię, a Pinto Delgado schronił się w Antwerpii, po czym w 1634 roku osiadł w Amsterdamie, gdzie mógł wreszcie żyć otwarcie jako Żyd pod imieniem Mosseh Pinto Delgado. Był tam parnasem, wybieranym zwierzchnikiem portugalskiej gminy żydowskiej, i pisał dla jej akademii literackich. Zmarł w Amsterdamie w 1653 roku, a jego rękopisy, odnalezione w XX wieku, studiuje się dziś jako centralny dokument sefardyjskiego wygnania.