Mir Basri

Pochodzenie i młodość

Mir Basri urodził się w Bagdadzie w 1911 roku w irackiej rodzinie żydowskiej; do końca pozostał Żydem i Irakijczykiem, a całą swoją twórczość pisał po arabsku.

Praca i kariera

Kształcił się w szkole Alliance israélite universelle, pracował jako ekonomista dla irackiej izby handlowej i jej pisma, służył w ministerstwie spraw zagranicznych i w ambasadzie hiszpańskiej, publikował eseje, wiersze i studia ekonomiczne w prasie Bagdadu lat trzydziestych i czterdziestych, gdy Żydzi iraccy stanowili jedną trzecią stolicy i w pełni należeli do jej życia literackiego. Gdy masowa emigracja lat 1950–1951 opróżniła tę społeczność, a większość jej przywódców wyjechała, on został i w latach sześćdziesiątych stanął na czele tego, co pozostało z gminy żydowskiej Bagdadu — kilku tysięcy osób.

Ta karta mówi wprost, ile go to kosztowało: w 1969 roku, w fali prześladowań po publicznych egzekucjach Żydów na placu Wyzwolenia, został aresztowany przez reżim Baas i przez trzy miesiące był więziony i torturowany jako zwierzchnik gminy.

Życie prywatne

W 1974 roku pozwolono mu opuścić Irak; osiadł w Londynie, gdzie napisał książki, z których się go pamięta: „A'lam al-Jahud fi al-Irak al-hadith”, „Znakomici Żydzi nowoczesnego Iraku”, oraz bliźniacze słowniki irackich literatów, polityków i wybitnych chrześcijan i muzułmanów — ratunek, po arabsku, dla biografii cywilizacji wymazanej z oficjalnej pamięci kraju. Wydawał też wiersze i przekłady. Zmarł w Londynie 5 lutego 2006 roku, mając dziewięćdziesiąt cztery lata, jako jeden z ostatnich pisarzy uformowanych przez żydowski Bagdad XX wieku.