Ilja Frank

Pochodzenie i młodość

Ilja Frank urodził się w Petersburgu 23 października 1908 roku jako syn matematyka Michaiła Franka i lekarki Jelizawiety Gracjanowej; jego stryj, filozof Siemion Frank, został w 1922 roku wydalony z Rosji Radzieckiej.

Praca i kariera

Jego ojciec, urodzony w żydowskiej rodzinie w Moskwie, przystąpił w 1902 roku do Cerkwi prawosławnej, aby móc się ożenić, a matka, wnuczka duchownego, wychowała synów w wierze prawosławnej, wiarę, którą utracił w młodości. Studiował na Uniwersytecie Moskiewskim pod kierunkiem Siergieja Wawiłowa, którego uważał za swego nauczyciela, a po 1930 roku zajmował się luminescencją w Państwowym Instytucie Optycznym w Leningradzie.

W 1934 roku przeszedł do przyszłego Instytutu Fizycznego imienia Lebiediewa, zajął się fizyką jądrową i w 1935 roku, w wieku dwudziestu sześciu lat, uzyskał doktorat. Tam w 1934 roku Pawieł Czerenkow dostrzegł niebieskawą poświatę wokół substancji promieniotwórczej w wodzie, a w 1937 roku Frank i Igor Tamm ją wyjaśnili: naładowana cząstka, która przechodzi przez ośrodek szybciej niż rozchodzi się w nim światło, wysyła swego rodzaju świetlną falę uderzeniową.

Ich teoria uczyniła z tej poświaty sposób wykrywania szybkich cząstek i mierzenia ich prędkości, a w 1945 roku Frank i Witalij Ginzburg opracowali teorię promieniowania przejścia. Od 1941 roku kierował instytutowym Laboratorium Jądra Atomowego, które pracowało nad reaktorami dla radzieckiego projektu atomowego, a od 1957 roku Laboratorium Fizyki Neutronowej w Dubnej, noszącym dziś jego imię.

Uznanie

W 1958 roku podzielił Nagrodę Nobla z fizyki z Czerenkowem i Tammem za odkrycie i interpretację zjawiska Czerenkowa, po tym jak Lew Landau napisał do komitetu, że poświaty nie rozumiano, dopóki oni jej nie wyjaśnili. W 1937 roku ożenił się z historyczką Ellą Bejlichis; ich syn Aleksander został fizykiem i kontynuował znaczną część jego prac. Od 1968 roku członek rzeczywisty Akademii Nauk ZSRR, zmarł w Moskwie 22 czerwca 1990 roku, w wieku osiemdziesięciu jeden lat.