Arthur Ashkin

Pochodzenie i młodość

Arthur Ashkin urodził się na Brooklynie w Nowym Jorku 2 września 1922 roku jako syn Isadore'a Ashkina, technika dentystycznego, który przybył z Imperium Rosyjskiego przez Ellis Island, i Anny Fishman, również imigrantki. Fundacja Noblowska podaje, że urodził się w rodzinie o ukraińsko-żydowskim pochodzeniu; jego starszy brat Julius, także fizyk, pracował nad bombą atomową w Los Alamos. W 1940 roku rozpoczął studia fizyki w Columbia College, wojnę spędził jako technik w Radiation Laboratory Uniwersytetu Columbia, budując magnetrony do radarów, w 1947 roku uzyskał dyplom, a w 1952 roku doktorat na Uniwersytecie Cornella.

Praca i kariera

Zatrudniony w tym samym roku przez Bell Labs, gdzie spędził całą karierę, na początku lat sześćdziesiątych przeszedł od mikrofal do laserów, od dawna zaciekawiony tym, jak pęd światła mógłby poruszać materię. W 1970 roku opublikował swój pierwszy artykuł o chwytaniu drobnych cząstek ciśnieniem promieniowania światła laserowego, a w 1971 roku sprawił, że maleńkie szklane kulki unosiły się w powietrzu. W 1986 roku opisał jednowiązkową pułapkę zwaną pęsetą optyczną, która wciąga drobne cząstki do środka skupionej wiązki laserowej i tam je utrzymuje; w 1987 roku użył jej do schwytania żywych bakterii bez ich uszkodzenia.

Pęseta optyczna stała się standardowym narzędziem biologii, a jego prace stały się podstawą chłodzenia i pułapkowania atomów przez Stevena Chu, nagrodzonego Nagrodą Nobla w 1997 roku. Przeszedł na emeryturę z Bell Labs w 1992 roku po czterdziestu latach, mając 47 patentów, i dalej pracował w laboratorium we własnym domu w Rumson w stanie New Jersey.

Uznanie

W 2018 roku, w wieku dziewięćdziesięciu sześciu lat, otrzymał połowę Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za pęsetę optyczną i jej zastosowanie do układów biologicznych, a drugą połowę otrzymali Gérard Mourou i Donna Strickland; aż do 2019 roku pozostawał najstarszym laureatem. Zmarł w Rumson 21 września 2020 roku w wieku dziewięćdziesięciu ośmiu lat, pozostawiając Aline, którą poznał na Uniwersytecie Cornella i poślubił w 1954 roku, oraz troje dzieci.