David Gross

Pochodzenie i młodość

David Jonathan Gross urodził się w Waszyngtonie 19 lutego 1941 roku, w amerykańskiej rodzinie żydowskiej wywodzącej się z Austro-Węgier — jego dziadek urodził się na Węgrzech — jako syn Nory Faine i Bertrama Grossa. Rodzina przeniosła się do Izraela, gdy był dzieckiem: chodził do liceum Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie i tam w 1962 roku uzyskał licencjat, a w 1966 doktorat w Berkeley pod kierunkiem Geoffreya Chew.

Praca i kariera

Pytanie, które postawił sobie w Princeton, brzmiało: dlaczego kwarki, których żaden eksperyment nie potrafi wyrwać z protonu, zachowują się w zderzeniach o wysokiej energii tak, jakby były w nim ledwie związane. W 1973 roku wraz ze swoim pierwszym doktorantem Frankiem Wilczkiem znalazł odpowiedź w równaniach: w nieabelowej teorii cechowania oddziaływanie silne robi odwrotnie niż wszystkie inne — słabnie, gdy dwa kwarki się zbliżają, i rośnie, gdy się je rozsuwa.

Nazwali to asymptotyczną swobodą, a wyjaśniało to od razu obie połowy zagadki: dlaczego kwarki wydają się swobodne wewnątrz protonu i dlaczego nikt nigdy nie potrzyma jednego osobno.

Uznanie

Na tym Gross i Wilczek zbudowali chromodynamikę kwantową, która dopełniła model standardowy, i za to otrzymali Nagrodę Nobla z fizyki w 2004 roku wraz z Davidem Politzerem, który doszedł do tego samego niezależnie. Z Jeffreyem Harveyem, Emilem Martinekiem i Ryanem Rohmem sformułował następnie strunę heterotyczną, a całą czwórkę przezwano Princetońskim Kwartetem Smyczkowym. W 1987 roku dostał stypendium MacArthura, w 1988 Medal Diraca, i kieruje Instytutem Kavli Fizyki Teoretycznej w Santa Barbara.