Roger Penrose

Pochodzenie i młodość

Roger Penrose urodził się w Colchester w hrabstwie Essex 8 sierpnia 1931 roku jako syn genetyka Lionela Penrose'a i lekarki Margaret Leathes. Jego ojciec pochodził z rodziny kwakrów, natomiast matka jego matki, pianistka koncertowa Sonia Marie Natanson, była Żydówką, urodzoną na Łotwie i wychowaną w surowej rodzinie żydowskiej w Petersburgu, choć swoje pochodzenie trzymała w tajemnicy; Penrose, agnostyk, powiedział w 2007 roku dziennikowi Jerusalem Post, że według zasad żydowskich mógłby być uznany za Żyda, choć się z tym nie utożsamia.

W 1939 roku rodzina wyjechała do Ameryki Północnej, gdzie po krótkim pobycie w szkole kwakrów w Filadelfii dorastał w London w Ontario, a jego ojciec pracował w tamtejszym szpitalu aż do końca wojny.

Praca i kariera

Po powrocie do Anglii uzyskał w 1952 roku dyplom z matematyki z najwyższym wyróżnieniem w University College London, a w 1957 roku doktorat z geometrii algebraicznej w Cambridge, gdzie kosmolog Dennis Sciama skierował go ku fizyce. Wykład Davida Finkelsteina w 1959 roku skłonił go do pytania, czy osobliwość we wnętrzu zapadającej się gwiazdy przetrwa bez doskonałej symetrii, a w artykule opublikowanym w 1965 roku, gdy pracował w Birkbeck College w Londynie, dowiódł, że jest ona nieunikniona.

W 1967 roku wprowadził teorię twistorów, wraz ze Stephenem Hawkingiem rozszerzył twierdzenia o osobliwościach na Wielki Wybuch, a w 1974 roku odkrył parkietaże Penrose'a, dwa kształty pokrywające płaszczyznę bez żadnego powtórzenia.

Uznanie

W latach 1973–1998 był profesorem matematyki z katedrą Rouse'a Balla w Oksfordzie; z Hawkingiem podzielił Nagrodę Wolfa w dziedzinie fizyki za 1988 rok, w 1994 roku otrzymał tytuł szlachecki, a jego książki, od The Emperor's New Mind z 1989 roku po The Road to Reality z 2004 roku, przybliżyły jego idee szerokiej publiczności. W 2020 roku otrzymał połowę Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki „za odkrycie, że powstawanie czarnych dziur jest solidną przepowiednią ogólnej teorii względności”, a drugą połowę otrzymali Reinhard Genzel i Andrea Ghez.