Martin Karplus

Pochodzenie i młodość

Martin Karplus urodził się w Wiedniu 15 marca 1930 roku w rodzinie opisywanej jako świecka, wykształcona i odnosząca sukcesy rodzina żydowska; jego dziadek Johann Paul Karplus był profesorem psychiatrii na Uniwersytecie Wiedeńskim. Jego dzieciństwo zmieniło się jeszcze przed nadejściem nazistów: wiosną 1937 roku dwaj chłopcy z sąsiedztwa, dotąd najlepsi przyjaciele jego i jego brata Roberta, zaczęli obrzucać ich antysemickimi wyzwiskami.

Kilka dni po Anschlussie z 13 marca 1938 roku matka zabrała obu chłopców do Szwajcarii na rzekome narciarskie wakacje, podczas gdy ojciec był przetrzymywany w wiedeńskim więzieniu, po części jako zakładnik, a połączona na nowo rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych i dotarła do Nowego Jorku 8 października 1938 roku.

Praca i kariera

Dorastał w Newton pod Bostonem, był jednym z dwojga zwycięzców konkursu Westinghouse Science Talent Search, w 1951 roku ukończył Harvard, a w 1953 roku obronił doktorat w Caltech pod kierunkiem Linusa Paulinga. Na Uniwersytecie Illinois ustalił, jak sprzężenie między dwoma protonami zależy od kąta dwuściennego między ich wiązaniami, co jest równaniem Karplusa wciąż stosowanym w magnetycznym rezonansie jądrowym, po czym w 1960 roku przeszedł na Columbię, a w 1966 roku wrócił na Harvard.

W 1970 roku dołączył do niego na Harvardzie Arieh Warshel i razem napisali program traktujący część cząsteczki za pomocą fizyki klasycznej, a część za pomocą mechaniki kwantowej, a w 1974 roku użyli takiego modelu, by śledzić retinal, cząsteczkę widzenia, gdy zmienia on kształt. Jego zespół stworzył program CHARMM i w 1977 roku opublikował pierwszą symulację dynamiki molekularnej białka, bydlęcego trzustkowego inhibitora trypsyny.

Uznanie

Od 1996 roku kierował również grupą badawczą w Strasburgu, a w 2013 roku podzielił Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii z Michaelem Levittem i Ariehem Warshelem za opracowanie wieloskalowych modeli złożonych układów chemicznych. Był fotografem, którego zdjęcia z podróży pokazywano na wystawach; zmarł w swoim domu w Cambridge w stanie Massachusetts 28 grudnia 2024 roku w wieku dziewięćdziesięciu czterech lat.