Roald Hoffmann

Pochodzenie i młodość

Roald Hoffmann urodził się jako Roald Safran w Złoczowie w Polsce, dziś Zołocziw na Ukrainie, 18 lipca 1937 roku, jako syn Hillela Safrana, inżyniera budownictwa, i Clary Rosen, nauczycielki, czyli, jak sam to ujął, w szczęśliwej żydowskiej rodzinie w mrocznych dla Europy dniach. Po 1941 roku wraz z rodzicami trafił do getta, a potem do obozu pracy, a na początku 1943 roku ojciec przemycił jego i matkę do pobliskiej wsi, gdzie ukraiński sąsiad, Mykoła Diuk, ukrywał ich na strychu szkoły aż do nadejścia Armii Czerwonej w czerwcu 1944 roku.

Ojciec zginął w czerwcu 1943 roku po zorganizowaniu próby ucieczki, a większość rodziny została zamordowana; matka poślubiła Paula Hoffmanna, którego nazwisko przyjął chłopiec, a w 1949 roku wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych.

Praca i kariera

Ucząc się angielskiego, swojego szóstego języka, przeszedł przez Stuyvesant High School i Columbia College, a w 1962 roku obronił doktorat na Harvardzie, wcześniej pomagając opracować rozszerzoną metodę Hückla do obliczania orbitali molekularnych. Od 1964 roku pracował tam z Robertem Burnsem Woodwardem i razem sformułowali reguły Woodwarda–Hoffmanna, które przewidują przebieg reakcji uzgodnionych na podstawie symetrii zaangażowanych orbitali.

W 1965 roku przeszedł na Uniwersytet Cornella i pozostał tam do dziś, niemal co roku od 1966 roku ucząc chemii studentów pierwszego roku.

Uznanie

W 1981 roku podzielił Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii z Kenichim Fukuim za niezależnie rozwinięte teorie dotyczące przebiegu reakcji chemicznych; Woodward nie mógł jej z nimi dzielić, gdyż przyznaje się ją tylko żyjącym. W 1984 roku zaczął publikować poezję, wraz z Carlem Djerassim napisał sztukę Oxygen i prowadził telewizyjny kurs The World of Chemistry, emitowany przez PBS od 1990 roku. W 2009 roku z jego inicjatywy odsłonięto w rejonie złoczowskim pomnik ofiar Zagłady, a on sam pozostaje emerytowanym profesorem nauk humanistycznych na Cornellu.