Fritz Lipmann

Pochodzenie i młodość

Fritz Albert Lipmann urodził się w Królewcu, ówczesnej stolicy Prus Wschodnich, 12 czerwca 1899 roku jako syn adwokata Leopolda Lipmanna i Gertrud Lachmanski.

Praca i kariera

Pochodził, jak ujmuje to Dictionary of Scientific Biography, z typowej liberalnej niemiecko-żydowskiej rodziny mieszczańskiej, w której liczyły się wykształcenie, sztuka i zaangażowanie społeczne, a religia mniej. Studiował medycynę w Królewcu, Berlinie i Monachium, w 1918 roku służył w wojskowej służbie medycznej, w 1924 roku uzyskał w Berlinie dyplom lekarza, a potem zwrócił się ku chemii i w 1927 roku obronił doktorat.

Kształcił się w laboratorium Ottona Meyerhofa w Berlinie i Heidelbergu, a w 1932 roku podążył za Albertem Fischerem do Instytutu Biologicznego Fundacji Carlsberga w Kopenhadze, gdzie pozostał, gdy rok później władzę objął Hitler. W 1939 roku, ostrzeżony przez duńskich przyjaciół przed niebezpieczeństwem pozostania, wyjechał do Stanów Zjednoczonych, pracował w szkole medycznej Cornella w Nowym Jorku, a od 1941 roku w Massachusetts General Hospital w Bostonie.

Jego praca z 1941 roku o wytwarzaniu i wykorzystaniu energii wiązań fosforanowych wprowadziła falisty znak na oznaczenie fosforanu bogatego w energię, siły napędowej wielu reakcji żywej komórki. W Bostonie w 1946 roku odkrył kofaktor potrzebny do aktywacji octanu i nazwał go koenzymem A, od tej właśnie aktywacji, a okazał się on brakującym ogniwem cyklu kwasu cytrynowego opisanego przez Hansa Krebsa.

Uznanie

W 1949 roku został profesorem chemii biologicznej w Harvard Medical School, a Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za rok 1953 podzielił z Krebsem, otrzymując swoją połowę za odkrycie koenzymu A i jego znaczenia dla metabolizmu pośredniego.

Ostatnie lata

Od 1957 roku był profesorem Instytutu Rockefellera w Nowym Jorku, w 1966 roku otrzymał National Medal of Science i zmarł w Poughkeepsie, w pobliżu swojego wiejskiego domu w Rhinebeck, 24 lipca 1986 roku w wieku osiemdziesięciu siedmiu lat.