Samaw'al ibn Adiya

Pochodzenie i młodość

Samaw'al ibn Adija był żydowsko-arabskim poetą i wodzem z VI wieku, panem twierdzy al-Ablak w Tajmie na północy Półwyspu Arabskiego, a arabska tradycja literacka nazywa go wprost al-Jahudi, Żydem.

Praca i kariera

Należał do plemion żydowskich osiadłych od dawna w oazach Hidżazu, a jego zamek stał przy szlaku karawanowym między Syrią a Medyną. Opowieść związana z jego imieniem głosi, że poeta-książę Imru al-Kajs, jadąc do Konstantynopola, powierzył mu swoją córkę, broń i kilka kolczug; po śmierci Imru al-Kajsa wódz Ghassanidów obległ twierdzę, pojmał syna Samaw'ala schwytanego poza murami i zaproponował, że oszczędzi chłopca w zamian za broń.

Samaw'al odmówił złamania powierzonego zaufania, a syn zginął na jego oczach. Z tego czynu wywodzi się arabskie powiedzenie awfa min as-Samaw'al, „wierniejszy niż Samaw'al”, do dziś obiegowe określenie doskonałej wierności. Wiersz zaczynający się słowami „jeśli honoru człowieka nie splamiła podłość”, przypisywany jemu i zachowany w antologii Hamasa Abu Tammama, jest kanonicznym tekstem przedislamskiej literatury arabskiej, a jego autorstwo pozostaje przedmiotem sporu filologów.

Jest jednym z najwyraźniejszych śladów życia żydowskiego w Arabii przed islamem, zachowanym przez samą kulturę arabską, nie zaś wyłącznie przez źródła żydowskie.