Moritz Gottlieb Saphir

Pochodzenie i młodość

Moritz Gottlieb Saphir urodził się jako Moses Saphir w Lovasberény na Węgrzech 8 lutego 1795 roku, w ortodoksyjnej, jidyszowej rodzinie żydowskiej, i posłano go do jesziw w Preszburgu, a potem w Pradze, gdzie uczył się u rabina Samuela Landaua; przeznaczano go do rabinatu i znał Talmud gruntownie, zanim przeczytał choć jedną niemiecką książkę.

Praca i kariera

Ta karta mówi wprost, że w 1832 roku przyjął wyznanie protestanckie — konwersja z powodów kariery, nie przekonania, w ocenie współczesnych — i że nie przeszkodziło to antysemickiej prasie Wiednia i Berlina atakować go jako Żyda do końca życia. Do literatury niemieckiej przeszedł po dwudziestce, pisał w Peszcie, Wiedniu, Berlinie i Monachium, a z niejednego z tych miast go wydalono za ostrość pióra. Wynalazł pewną manierę: felieton zbudowany na kalamburze, antytezie i komicznej przesadzie, w którym recenzent jest tematem tak samo jak sztuka — i wiedeńczycy kupowali gazetę właśnie dla tego.

Berlińska „Schnellpost”, a przede wszystkim „Der Humorist”, założony przez niego w Wiedniu w 1837 roku i redagowany przez dwadzieścia lat, uczyniły zeń jednego z najczęściej czytanych pisarzy niemieckojęzycznych swojej epoki, a wymienia się go obok Heinricha Heinego i Ludwiga Börnego — obaj mają tu własne karty — jako jednego z trzech autorów urodzonych Żydami, którzy pierwsi zdobyli międzynarodową sławę po niemiecku.

Wrogowie, a było ich wielu, uważali jego dowcip za mechaniczny; historycy prasy wiedeńskiej przypisują mu stworzenie nowoczesnej rubryki teatralnej. Zmarł w Baden pod Wiedniem 5 września 1858 roku.