Miklós Radnóti

Pochodzenie i młodość

Miklós Radnóti urodził się w Budapeszcie 5 maja 1909 roku jako Miklós Glatter, z żydowskich rodziców; matka i brat bliźniak zmarli przy jego narodzinach, o czym pisał przez całe życie, a ojciec zmarł, gdy miał dwanaście lat.

Praca i kariera

Wychowano go jako Żyda, a ta karta mówi wprost, że w 1943 roku, rok przed śmiercią, przyjął formalnie chrzest katolicki — konwersja z przekonania, dokonana w cieniu ustaw rasowych, która w oczach państwa węgierskiego nie zmieniła absolutnie nic, ponieważ ustawy te określały go przez pochodzenie, a nie przez wiarę. Studiował węgierski i francuski w Segedynie, pierwszy tom wydał mając dwadzieścia jeden lat, był ścigany za jedną z wczesnych książek, a pod koniec lat trzydziestych stał się jednym z najpiękniejszych poetów języka węgierskiego, mistrzem klasycznej formy eklogi, w którą przelał lęk przed nadchodzącą katastrofą.

Od 1940 roku wielokrotnie wcielano go do batalionów pracy przymusowej dla Żydów, a w maju 1944 wysłano do kopalni miedzi w Borze w okupowanej Serbii. Gdy front się przybliżał, więźniów pognano pieszo z powrotem ku Węgrom; Radnóti pisał dalej w małym notesie w kieszeni płaszcza, zwracając się do żony Fanni. 9 listopada 1944 roku pod Abdą, niezdolny iść dalej, został zastrzelony wraz z dwudziestoma jeden innymi przez strażników i wrzucony do zbiorowej mogiły.

Osiemnaście miesięcy później grób otwarto; w kieszeni płaszcza ciała rozpoznanego jako jego był notes, poplamiony, lecz czytelny, z ostatnimi wierszami, w tym „Razglednicami”, czterema pocztówkami z marszu. Wydano je w 1946 roku pod tytułem „Tajtékos ég”, „Spienione niebo”. Miał trzydzieści pięć lat.