Rabbah bar Nahmani

Pochodzenie i młodość

Rabba bar Nachmani urodził się około 270 roku w sasanidzkiej Babilonii w żydowskiej rodzinie kapłańskiego rodu; był Żydem, rabinem i zwierzchnikiem jednej z dwóch wielkich akademii babilońskiego żydostwa — nic więcej o nim powiedzieć nie sposób i nic więcej nie trzeba.

Praca i kariera

Uczył się u Rawa Huny w Surze i u Rawa Jehudy w Pumbedicie, a po śmierci tego ostatniego, około 299 roku, stanął na czele akademii w Pumbedicie i kierował nią jakieś dwadzieścia dwa lata. Jego przydomek w Talmudzie brzmi oker harim, „wyrywacz gór”: podczas gdy jego kolegę Rawa Josefa nazywano „Synajem” za ogrom zapamiętanej tradycji, Rabba był człowiekiem, który potrafił wziąć dwa pozornie niepowiązane przypadki, zestawić je i wydobyć z nich zasadę rządzącą obydwoma.

Ta metoda — pytanie, zarzut, rozróżnienie, rozstrzygnięcie — jest argumentacyjnym silnikiem Talmudu Babilońskiego, a dyskusje Rabby z Rawem Josefem i z własnymi uczniami wypełniają setki jego stron; tradycja utrzymuje, że większość anonimowych wywodów talmudycznych pochodzi z jego szkoły. Mówi się, że dwanaście tysięcy uczniów przybywało do Pumbedity na kalę, miesiące studiów, choć liczby Talmudu nie są spisami ludności.

Ostatnie lata

Zmarł około 330 roku w okolicznościach, które Talmud obszernie opisuje w traktacie Bawa Mecija: oskarżony przed władzami perskimi o to, że tysiące ludzi zaniedbały w porze nauki pogłówne, uciekł na bagna i umarł samotnie, a mędrcy powiedzieli, że niebo wezwało go, by rozstrzygnął spór w Prawie. Jakikolwiek kształt ma ta opowieść, ucieczka przed państwem opodatkowującym żydowską naukę jest faktem historycznym. Prawa żydowskiego dowodzi się jego metodą po dziś dzień.