Ludwig Börne

Pochodzenie i młodość

Ludwig Börne urodził się jako Juda Löw Baruch 6 maja 1786 roku w Judengasse, otoczonym murem getcie Frankfurtu, jako syn bankiera Jakoba Barucha, i dorastał pod prawami zakazującymi Żydom spacerów po publicznych ogrodach, opuszczania getta w niedziele czy zawierania małżeństw bez zezwolenia.

Praca i kariera

Ta karta mówi wprost, że w 1818 roku przyjął chrzest luterański i nazwisko Ludwig Börne — konwersja podjęta dla dostępu do życia publicznego, nie z wiary, jego bowiem w 1815 roku usunięto z posady pisarza w policji frankfurckiej wyłącznie dlatego, że był Żydem — i że do końca życia bronił emancypacji Żydów, napisawszy już w 1816 roku „Für die Juden” przeciw przywróceniu dawnych ograniczeń. Stworzył niemieckie dziennikarstwo polityczne: jego pismo „Die Wage” (1818–1821) i recenzje teatralne uczyniły z opozycji politycznej formę literacką w czasach, gdy Niemcy nie miały ani parlamentu, ani wolnej prasy, a cenzura ścigała go od państwa do państwa.

Po rewolucji lipcowej 1830 roku osiadł w Paryżu i napisał tam „Listy z Paryża”, sto piętnaście listów przemycanych do Niemiec i czytanych jak manifest pokolenia: republikańskich, demokratycznych, pogardzających książętami i bojaźliwością niemieckich pisarzy, w tym Goethego, któremu zarzucał obojętność wobec wolności.

Ostatnie lata

On i Heinrich Heine, dwaj wielcy niemiecko-żydowscy pisarze emigracji, poróżnili się gwałtownie, a poświęcona mu przez Heinego po śmierci książka to jedna z najsłynniejszych polemik literatury niemieckiej. Börne zmarł na gruźlicę w Paryżu 12 lutego 1837 roku i został pochowany na Père-Lachaise; za trumną szły tysiące. Frankfurt, który odmówił mu chleba, nazwał później jego imieniem Börneplatz.