Michelle Monje

Pochodzenie i młodość

Michelle Monje dorastała jako jedynaczka, wychowywana przez matkę, Susan, programistkę w IBM, najpierw w Indianie, a od ósmego roku życia w rejonie Zatoki San Francisco. W tekście napisanym dla Brain Prize opowiada, że jej pradziadkowie przybyli do Nowego Jorku na początku dwudziestego wieku, uciekając przed pogromami w Europie Wschodniej, i że chodziła do przedszkola w żydowskim centrum społecznościowym; jej miejsce tutaj opiera się na tym pochodzeniu.

Ukończyła Vassar College w 1998 roku, a w 2004 roku uzyskała w Stanford dyplom lekarza i doktorat, wykazując w swojej rozprawie, jak napromienianie czaszki zaburza powstawanie nowych neuronów.

Praca i kariera

Jako studentka poznała pierwsze dziecko chore na rozlanego glejaka mostu, nieoperacyjny nowotwór pnia mózgu, którego nikt wtedy nie badał, a po rezydenturze neurologicznej w Bostonie wróciła do Stanford. Pod koniec 2008 roku rodzina pięcioletniego pacjenta przekazała jego guz, z którego uzyskała pierwszą hodowlę komórkową i pierwszy mysi model tej choroby, dziś udostępniane setkom laboratoriów; w 2011 roku weszła do grona wykładowców.

Jej laboratorium wykazało, że aktywność neuronów napędza wzrost glejaków, poprzez białko neuroliginę-3 i poprzez działające synapsy z komórkami nowotworowymi, co dało początek dziedzinie, którą nazwała neuronauką nowotworów. Wspólnie z Crystal Mackall skierowała komórki CAR-T przeciwko cząsteczce obecnej na tych guzach, a w ich badaniu klinicznym, opisanym w Nature w listopadzie 2024 roku, stan dziewięciorga z jedenaściorga leczonych pacjentów się poprawił, a guz jednego chłopca zniknął z jego badań obrazowych.

Uznanie

W 2021 roku została wybrana do Narodowej Akademii Medycyny i otrzymała stypendium MacArthura, w 2023 roku zdobyła Nagrodę Paula Marksa, w 2024 roku Nagrodę Rossa, a w 2025 roku podzieliła Brain Prize z Frankiem Winklerem i została członkinią Narodowej Akademii Nauk. W 2007 roku poślubiła neurobiologa Karla Deisserotha i mają czworo dzieci; 5 października 2026 roku jej mąż otrzymał wspólnie z innymi badaczami Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za optogenetykę.