Lydia Chukovskaya

Pochodzenie i młodość

Lidia Czukowska urodziła się w Helsinkach 24 marca 1907 roku jako córka Kornieja Czukowskiego, uwielbianego poety dziecięcego i krytyka, mającego własną kartę na tej stronie; jej żydowskie pochodzenie idzie od niego, ponieważ Korniej był nieślubnym synem Emmanuiła Sołomonowicza Lewensona z zamożnej rosyjsko-żydowskiej rodziny, który pod naciskiem bliskich odmówił poślubienia jego ukraińskiej matki.

Praca i kariera

Emmanuił Lewenson był więc dziadkiem Lidii ze strony ojca, a ta karta mówi wprost, że nie wychowano jej w judaizmie i że związek z Lewensonami jest kwestią udokumentowanego pochodzenia, nie religii. Dorastała wśród pisarzy Piotrogrodu, pracowała jako redaktorka literatury dziecięcej u Samuiła Marszaka, dopóki czystki nie zniszczyły redakcji, a w 1937 roku jej mąż, fizyk Matwiej Bronsztejn, został aresztowany i rozstrzelany; przez dwa lata mówiono jej, że skazano go na dziesięć lat bez prawa korespondencji — zwyczajowe kłamstwo osłaniające egzekucję.

Z tego doświadczenia napisała między listopadem 1939 a lutym 1940 roku krótką powieść „Sofia Pietrowna”: historię lojalnej radzieckiej maszynistki, której syn zostaje aresztowany, a która nie może sobie pozwolić na zrozumienie tego, co się dzieje. To jedyna znana relacja o Wielkim Terrorze napisana w Związku Radzieckim w czasie jego trwania; rękopis ukrywała przyjaciółka przez całą wojnę, a w Rosji ukazał się dopiero w 1988 roku.

Jej druga powieść „Zejście pod wodę” oraz trzy tomy „Notatek o Annie Achmatowej”, prowadzonych prywatnym skrótem, bo wierszy Achmatowej nie wolno było zapisywać, należą do podstawowych dokumentów literatury rosyjskiej pod rządami Stalina. Wykluczona ze Związku Pisarzy w 1974 roku za obronę Sołżenicyna i Sacharowa, publikowana za granicą, w kraju pozostawała nie do wydania aż do 1987 roku. Zmarła w Moskwie 7 lutego 1996 roku.