Rachel Félix

Pochodzenie i młodość

Élisabeth Rachel Félix urodziła się 21 lutego 1821 roku w przydrożnej gospodzie w Mumpf w Szwajcarii, jako drugie z sześciorga dzieci Jacques'a Félixa i Esther Hayi, żydowskich domokrążców z Alzacji i Bawarii, którzy wędrowali drogami, sprzedając używaną odzież; urodziła się Żydówką, pozostała nią przez całe życie, odrzuciła wszelkie sugestie konwersji i została pochowana według obrządku żydowskiego na Père-Lachaise, a w pogrzebie wzięły udział dziesiątki tysięcy ludzi.

Praca i kariera

Jako dziecko śpiewała za grosze na ulicach i podwórkach Lyonu i Paryża wraz z siostrą Sarah; usłyszał ją nauczyciel dykcji i trafiła do konserwatorium; 12 czerwca 1838 roku, mając siedemnaście lat, zadebiutowała w Comédie-Française w „Horacjuszu” Corneille'a. Francuski repertuar klasyczny uchodził wówczas za martwy, grany przy pustych salach i wyśmiewany jako gust minionego stulecia. Rachel — drobna, niewysoka, o głosie niosącym niezwykle daleko i o intensywności, którą współcześni nazywali przerażającą — przywróciła go do życia: jej Fedra, Kamilla, Roksana i Hermiona wypełniały teatr przez dwadzieścia lat i na nowo uczyniły Racine'a i Corneille'a autorami żywymi.

Musset, Hugo, Charlotte Brontë, która wprowadziła ją do „Villette” jako Vashti, i Henry James pisali o tym, czym było ją oglądać. Objeżdżała Europę, Rosję, Egipt, a w 1855 roku Stany Zjednoczone, i przyjmowały ją koronowane głowy kontynentu; w 1848 roku zaśpiewała Marsyliankę w Comédie-Française owinięta trójkolorową flagą i uczyniła z tego wydarzenie rewolucji. Ta karta wyraźnie odnotowuje, że antysemicka karykatura towarzyszyła jej przez całą karierę, atakując jej pochodzenie i pieniądze, jak nie atakowała żadnej chrześcijańskiej aktorki, i że nigdy się żadnego z tych dwóch nie wyparła. Zmarła na gruźlicę w Le Cannet 3 stycznia 1858 roku, mając trzydzieści sześć lat.