Jozef Israëls

Pochodzenie i młodość

Jozef Israëls urodził się w Groningen 27 stycznia 1824 roku jako syn Hartoga Abrahama Israëlsa, żydowskiego maklera i wekslarza, oraz Mathildy Solomon Polack, w praktykującym domu żydowskim, w którym matka spodziewała się, że zostanie rabinem; jako chłopiec uczył się hebrajskiego i modlitw i przez całe życie pozostał Żydem.

Praca i kariera

Kształcił się jednak na malarza w Amsterdamie, a potem w Paryżu u Picota i Delaroche'a, i zaczynał od wielkich tematów historycznych. Przełom nastąpił około 1855 roku, gdy choroba wysłała go na rekonwalescencję do rybackiej wsi Zandvoort: zaczął malować rybaków i ich rodziny i znalazł temat, który przyniósł mu sławę — ludzi ubogich w tym, co w nich najzwyklejsze i najgodniejsze, matkę z dzieckiem na wydmach, wdowę, starca samotnie przy stole.

„Przechodząc obok grobu matki” i „Rozbitek” z 1861 roku ugruntowały jego renomę w Amsterdamie i Londynie. W 1871 roku osiadł w Hadze i stał się uznanym przywódcą szkoły haskiej, holenderskiej odpowiedzi na Barbizon; krytycy nazywali go holenderskim Milletem, a Vincent van Gogh, który odwiedził go w 1882 roku, czcił jego twórczość i pisał o niej wielokrotnie w listach. Malował też tematy żydowskie okiem człowieka ze środka — „Syna starożytnego ludu”, żydowskie wesele, skrybę, wnętrza amsterdamskiego Jodenbuurt — i podróżował do Hiszpanii i Maroka, by zobaczyć gminy sefardyjskie, publikując relację z tej podróży.

Ostatnie lata

Otrzymał grand prix wystaw światowych w Paryżu w 1889 i 1900 roku oraz Legię Honorową; zmarł w Scheveningen 12 sierpnia 1911 roku, a jego syn Isaac Israëls stał się jednym z czołowych malarzy następnego pokolenia.