Daniel Kahneman

Pochodzenie i młodość

Daniel Kahneman urodził się w Tel Awiwie 5 marca 1934 roku, gdy jego matka odwiedzała tam rodzinę, i dorastał w Paryżu, gdzie ojciec kierował badaniami w dużej fabryce chemicznej. Jego rodzice byli Żydami z Litwy, którzy osiedlili się we Francji na początku lat dwudziestych; w okupowanym Paryżu nosił gwiazdę Dawida, ojciec był przez sześć tygodni internowany w Drancy, a rodzina uciekła na południe, a potem do środkowej Francji, gdzie ojciec zmarł w 1944 roku na źle leczoną cukrzycę.

Po wojnie wyjechał z matką i siostrą do Palestyny, w 1954 roku ukończył psychologię i matematykę na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, a jako młody oficer armii opracował rozmowę kwalifikacyjną dla rekrutów do jednostek bojowych, stosowaną przez dziesięciolecia.

Praca i kariera

Doktorat uzyskał w Berkeley w 1961 roku, a na Uniwersytecie Hebrajskim wykładał do 1978 roku. W 1969 roku zaczął pracować z Amosem Tverskym, a ich artykuł w Science z 1974 roku opisał systematyczne błędy intuicyjnego osądu w warunkach niepewności. Ich teoria perspektywy, opublikowana w Econometrica w 1979 roku, opisywała, jak ludzie naprawdę wybierają w obliczu ryzyka, a według Fundacji Nobla dała początek nowej gałęzi ekonomii.

W 1978 roku, w którym poślubił psycholożkę Anne Treisman, przeniósł się na Uniwersytet Kolumbii Brytyjskiej, w 1986 roku do Berkeley, a w 1993 roku do Princeton.

Uznanie

Nagrodę Banku Szwecji w dziedzinie ekonomii ku pamięci Alfreda Nobla za 2002 rok podzielono po równo z Vernonem Smithem, a połowę Kahnemana przyznano „za włączenie do nauk ekonomicznych wniosków z badań psychologicznych, zwłaszcza dotyczących ludzkiego osądu i podejmowania decyzji w warunkach niepewności”; pisał, że Tversky dzieliłby ją z nim, gdyby żył dłużej niż do 1996 roku. Jego książka Thinking, Fast and Slow z 2011 roku przybliżyła te badania szerokiemu gronu czytelników, a w 2013 roku otrzymał Prezydencki Medal Wolności. Zmarł w Szwajcarii 27 marca 2024 roku, trzy tygodnie po swoich dziewięćdziesiątych urodzinach.