Shalom Shabazi

Pochodzenie i młodość

Szalom Szabazi, urodzony jako Szalom ben Josef w 1619 roku na wyżynach Jemenu i znany po arabsku jako Salim asz-Szabazi, był rabinem, tkaczem i poetą, pozostał Żydem przez całe życie, a Żydzi jemeńscy czczą go jako cadyka.

Praca i kariera

Pisał po hebrajsku, po judeoarabsku i po aramejsku, często splatając trzy języki w jednym utworze, a jego wiersz przesycony jest kabałą Izaaka Lurii w postaci, w jakiej dotarła z Safedu do Jemenu. Tradycja przypisuje mu około piętnastu tysięcy wierszy, z których zachowało się kilkaset; stanowią one rdzeń Diwanu, śpiewnika Żydów jemeńskich, wykonywanego na weselach, przy szabatowym stole i w święta. Przeżył wygnanie z 1679 roku, gdy Żydów Sany i innych miast wypędzono na pustynię Mawza, gdzie zginęło około dwóch trzecich z nich, i napisał elegie, które zachowały pamięć o tym; jego wiersze wprost wzywają też odkupienia i końca wygnania.

Jego język przechodzi od tego, co intymne, do tego, co mesjańskie, a utwory o duszy i o szabacie weszły do liturgii. Niemal wszyscy Żydzi jemeńscy przybyli do Izraela w moście powietrznym lat 1949-1950, zabierając z sobą jego pieśni; jego twórczość leży u podstaw znacznej części muzyki jemeńskiej i mizrachijskiej współczesnego Izraela, od Brachy Cefiry po Ofrę Hazę. Jego grób pod Taizz stał się miejscem czczonym, odwiedzanym przez Żydów i muzułmanów szukających uzdrowienia.