Rashid al-Din Hamadani

Pochodzenie i młodość

Raszid ad-Din Fadlallah Hamadani urodził się około 1247 roku w Hamadanie w Persji w rodzinie żydowskiej: jego ojciec był aptekarzem, dziadek miał służyć na dworze ismailickim, a on sam kształcił się w medycynie w żydowskiej tradycji miasta.

Praca i kariera

Ta karta mówi wprost, że przeszedł na islam mniej więcej w trzydziestym roku życia i że figuruje tu na mocy zasady tej strony, wedle której Żyd, który opuścił judaizm, pozostaje częścią jego historii — a także dlatego, że o jego pochodzeniu inni nigdy nie zapomnieli: wypominano mu je przez całą karierę i posłużono się nim, by go zabić. Wstąpił na służbę mongolskich ilchanów Persji jako lekarz i doszedł do godności wezyra za Ghazana Chana i Öldżejtu, faktycznie rządząc imperium przez dwadzieścia lat.

Zreformował monetę, podatki i pocztę, założył w Tebrizie całą dzielnicę uczoną, Rab'-e Raszidi, z biblioteką, szpitalem, papiernią i skryptorium zatrudniającym kopistów i malarzy, i uposażył ją tak, by jego książki co roku przepisywano po arabsku i persku. Gdy Ghazan polecił mu spisać dzieje Mongołów, uczynił z tego coś, czego nikt przedtem nie próbował: „Dżami at-tawarich”, Zbiór kronik, historię znanego świata — Mongołów, Persów, Arabów, Turków, Chińczyków, Hindusów, Żydów i Franków — pisaną na podstawie informatorów i źródeł pisanych każdego z tych ludów, w tym chińskiego uczonego, buddyjskiego mnicha z Kaszmiru i frankijskiego posła.

Historycy uznają ją za pierwszą historię powszechną, a jej iluminowane rękopisy należą do skarbów malarstwa perskiego. W 1318 roku, mając około siedemdziesięciu lat, został oskarżony o otrucie zmarłego sułtana; wrogowie wiele czynili z jego żydowskiego urodzenia, i stracono go w Tebrizie. Jego głowę obnoszono po mieście, a po latach szczątki usunięto z cmentarza muzułmańskiego i pochowano na żydowskim.