Moses Gideon Abudiente

Pochodzenie i młodość

Moses Gideon Abudiente urodził się około 1602 roku w Lizbonie w rodzinie marranów — Jewish Encyclopedia określa Abudientów jako marrański dom lizboński, którego najwcześniej poświadczony przedstawiciel, Gideon Abudiente, żył pod koniec XVI wieku — a rodzina wyemigrowała na początku XVII wieku do Amsterdamu, gdzie otwarcie wróciła do judaizmu.

Praca i kariera

Ten powrót jest kluczem do dzieła jego życia. Portugalscy Żydzi Amsterdamu i Hamburga byli ludźmi wychowanymi po katolicku, mówiącymi po portugalsku i hiszpańsku, którzy musieli od zera uczyć się hebrajskiego, utraconego przez ich przodków pod przymusowym chrztem; całe pokolenia wracały do religii, której języka nie umiały czytać. Abudiente napisał dla nich „Grammatica Hebraica”, wydaną w Hamburgu w 1633 roku: gramatykę hebrajskiego po portugalsku, prostą, praktyczną, przeznaczoną dla dorosłych zaczynających od alfabetu.

Było to jedno z pierwszych dzieł tego rodzaju i przez pokolenia służyło sefardyjskim gminom północnej Europy. Osiadł w Glückstadt, a potem w Hamburgu, żył z handlu i nauczania, pisał wiersze hebrajskie i hiszpańskie, w tym utwory na śmierć członków gminy. W latach 1665–1666, gdy mesjański ruch Sabbataja Cwi ogarnął świat żydowski, ogłosił „Fin de los Dias”, entuzjastyczny traktat zapowiadający odkupienie; ta karta wprost odnotowuje, że był wśród porwanych tą nadzieją, jak wielu notabli Amsterdamu i Hamburga, i że ruch runął wraz z przejściem Cwiego na islam. Zmarł w Hamburgu 24 lutego 1688 roku; jego potomkowie w Anglii zanglicyzowali nazwisko na Gideon.