Joseph Athias

Pochodzenie i młodość

Joseph Athias urodził się około 1635 roku na Półwyspie Iberyjskim, w Kordobie według jednych źródeł, w Lizbonie według innych, w rodzinie marranów — Żydów zmuszonych do chrześcijaństwa, którzy w tajemnicy zachowywali wiarę.

Praca i kariera

Jego ojciec Abraham Athias zapłacił za tę wiarę życiem: został spalony żywcem jako judaizant na auto da fé w Kordobie 29 czerwca 1665 roku, co odnotowują rejestry samej Inkwizycji. Joseph zdążył już uciec na północ, przez Hamburg do Amsterdamu, gdzie mógł żyć otwarcie jako Żyd, i w 1658 roku założył tam drukarnię hebrajską. W 1661 roku jako pierwszy Żyd został przyjęty do amsterdamskiego cechu księgarzy i drukarzy i w tym samym roku wydał Biblię hebrajską opracowaną przez lejdejskiego profesora Johannesa Leusdena — pierwszą, w której ponumerowano każdy werset, co cały świat od tej pory naśladuje.

Uznanie

Drugie, poprawione wydanie z 1667 roku, wydrukowane z elegancją, z której słynął Amsterdam, Stany Generalne Niderlandów nagrodziły złotym medalem i łańcuchem, i przez ponad sto lat pozostawało ono wzorcowym tekstem Biblii hebrajskiej. Był też pionierem masowego druku w językach narodowych: dzięki wczesnej formie stereotypii wydrukował, jak sam twierdził, ponad milion angielskich Biblii na rynek brytyjski oraz Biblie po hiszpańsku, w jidysz i po niemiecku, a w 1673 roku kupił wielką odlewnię czcionek Elzewirów.

Przeliczywszy się, zbankrutował, a drukarnię przejął syn Immanuel, który prowadził ją w XVIII wieku. Joseph Athias zmarł w Amsterdamie 12 maja 1700 roku, a Biblia hebrajska na większości biurek wciąż nosi wprowadzoną przez niego numerację.