José de Anchieta

Pochodzenie i młodość

José de Anchieta urodził się 19 marca 1534 roku w La Lagunie na Teneryfie i figuruje w tym katalogu drogą pochodzenia: jego dziadek ze strony matki, Sebastián de Llarena, był Żydem z Kastylii, który przeszedł na chrześcijaństwo i osiadł na świeżo skolonizowanych Wyspach Kanaryjskich, a jego córka Mencía Díaz de Clavijo y Llarena była matką Anchiety.

Praca i kariera

Ta karta mówi wprost, że sam Anchieta urodził się, żył i umarł jako katolik, że był jezuickim kapłanem i jest kanonizowanym świętym Kościoła rzymskiego, a jego związek z judaizmem to udokumentowany dziadek wymieniony wyżej — linia, którą pobożni pierwsi biografowie przemilczeli, a którą genealogia archiwalna od tego czasu ustaliła. Wstąpił do Towarzystwa Jezusowego w Coimbrze w 1551 roku i w 1553 roku, mając dziewiętnaście lat, został wysłany do Brazylii ze względów zdrowotnych.

Z Manuelem da Nóbregą założył 25 stycznia 1554 roku kolegium São Paulo de Piratininga, zalążek miasta São Paulo, i uczestniczył w założeniu Rio de Janeiro w 1565 roku, po wojnie z Francuzami Villegagnona i konfederacją Tamoio. Przetrzymywany jako zakładnik wśród Tamoio w Iperoig w 1563 roku, gdy negocjował pokój ratujący kolonię, ułożył — nie mając papieru — długi łaciński poemat do Marii, który zapamiętał na plaży i spisał później.

Napisał pierwszą gramatykę języka tupi, wydrukowaną w 1595 roku, a także katechizmy, słowniki i pierwsze sztuki wystawione w Brazylii, po tupi, portugalsku i hiszpańsku, co czyni go założycielem literatury brazylijskiej. Bronił Indian przed zniewalaniem przez osadników i był prowincjałem jezuitów w Brazylii w latach 1577–1587. Zmarł w Reritibie 9 czerwca 1597 roku, został beatyfikowany w 1980 i kanonizowany w 2014 roku.