Joseph Nasi

Pochodzenie i młodość

Joseph Nasi urodził się około 1524 roku w Portugalii jako João Micas, w rodzinie marranów — Żydów przymusowo ochrzczonych w 1497 roku, którzy w tajemnicy zachowywali wiarę — a jego ojciec Agostinho Micas, po hebrajsku Samuel, był lekarzem i profesorem Uniwersytetu Lizbońskiego. Wcześnie osierocony, wychował się w domu ciotki Beatriz de Luna, przyszłej Gracii Mendes Nasi, która ma własną kartę na tej stronie, i podążył z nią i bankierską fortuną Mendesów z Lizbony do Antwerpii, gdzie studiował w Lowanium, brał udział w turniejach na dworze Karola V i pożyczał cesarzowi pieniądze.

Praca i kariera

Gdy cień Inkwizycji dosięgnął Niderlandów, rodzina uciekła do Wenecji, Ferrary i wreszcie, w 1554 roku, do Konstantynopola, gdzie Joseph mógł nareszcie żyć otwarcie jako Żyd: został obrzezany, przyjął imię Joseph Nasi i poślubił kuzynkę Reynę. W stolicy osmańskiej znajomość dworów europejskich uczyniła go niezastąpionym. Sulejman Wspaniały wydzierżawił mu w 1561 roku zrujnowaną Tyberiadę, a Nasi odbudował jej mury, zasadził morwy dla jedwabiu i zaprosił prześladowanych Żydów z Włoch do osiedlenia się tam — pierwsza w czasach nowożytnych próba założenia osady żydowskiej w Ziemi Izraela.

Gdy Selim II, którego łaskę zdobył jeszcze jako księcia, został sułtanem w 1566 roku, uczynił Nasiego księciem Naksos i Cyklad — najwyższa godność, jaką Żyd piastował w imperium. Negocjował z Polską i Francją, popychał Selima do podboju Cypru w 1570 roku i używał wpływów, by chronić uciekających marranów, raz nawet skłaniając sułtana do zagrożenia Wenecji w ich obronie; jego rywalizacja z popieranym przez Wenecję wielkim wezyrem Sokollu jest tu nazwana wprost, podobnie jak fakt, że wojna o Cypr, do której zachęcał, skończyła się klęską osmańską pod Lepanto.

Po śmierci Selima w 1574 roku jego wpływy zmalały i poświęcił się bibliotece oraz drukarni hebrajskiej. Zmarł w Konstantynopolu 2 sierpnia 1579 roku.