John Polanyi

Pochodzenie i młodość

John Charles Polanyi urodził się w Berlinie 23 stycznia 1929 roku, w węgierskiej rodzinie Polányich — ojciec Michael był chemikiem, który został filozofem nauki, stryj Karl ekonomistą piszącym przeciw społeczeństwu rynkowemu, brat George jego obrońcą; Polanyi byli Żydami niepraktykującymi. W 1933 rodzina opuściła Niemcy i wyjechała do Wielkiej Brytanii, on zaś kształcił się w Manchesterze, gdzie w 1952 obronił doktorat o mocy wiązań chemicznych, a potem odbył staż podoktorski w kanadyjskiej Narodowej Radzie Badań.

Praca i kariera

Chciał wiedzieć, co naprawdę dzieje się w chwili reakcji chemicznej. Odpowiedział sobie tak: trzeba jej posłuchać. Cząsteczki wychodzące z reakcji unoszą energię w postaci drgań, a te drgania są emitowane jako słabe światło podczerwone. Mierząc tę poświatę — chemiluminescencję w podczerwieni — mógł odczytać rozkład energii dopiero co powstałych cząsteczek i odtworzyć mechanikę samej reakcji. Na tej technice opiera się laser chemiczny.

W 1986 podzielił Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii; publicznie występuje na rzecz kontroli zbrojeń i wolności badań naukowych.