Georges Mandel

Pochodzenie i młodość

Georges Mandel urodził się jako Louis Georges Rothschild w Chatou pod Paryżem 5 czerwca 1885 roku — bez związku z dynastią bankierów — jako syn żydowskiego krawca z Alzacji, który opuścił prowincję w 1871 roku, by pozostać Francuzem; wchodząc do dziennikarstwa przyjął nazwisko matki, Mandel, i choć nie praktykował żadnej religii, nigdy nie zaprzeczał temu, kim był, a antysemici prawicy, którzy przez trzydzieści lat nazywali go „Żydem Mandelem”, mieli go za to zabić.

Praca i kariera

W wieku dwudziestu jeden lat był w redakcji gazety Clemenceau, a w 1917 roku, gdy Clemenceau objął władzę, by wygrać wojnę, Mandel został szefem jego gabinetu — budzącym postrach, niestrudzonym organizatorem autorytetu „Tygrysa”, który złamał defetystów i trzymał ministerstwa w ryzach. Deputowany z Żyrondy od 1919 roku, był ministrem poczty w latach 1934–1936, modernizując telefon i dając Francji pierwsze transmisje telewizyjne, oraz ministrem kolonii od 1938 roku, mobilizując imperium na wojnę, którą widział nadchodzącą; w maju 1940 roku Paul Reynaud uczynił go ministrem spraw wewnętrznych i aresztował defetystów i piątą kolumnę, gdy front się załamywał.

Odrzucił rozejm, próbował przenieść rząd do Afryki Północnej na pokładzie Massilii i został aresztowany w Casablance; Churchill, który chciał go widzieć jako przywódcę Francji walczącej dalej, nazwał go „pierwszym z ruchu oporu”. Vichy go uwięziło, a potem wydało Niemcom, którzy trzymali go w Buchenwaldzie razem z Léonem Blumem; 7 lipca 1944 roku, miesiąc po lądowaniu w Normandii, Niemcy oddali go Milicji, która zastrzeliła go w lesie Fontainebleau w odwecie za egzekucję kolaboranta Philippe'a Henriota.