Dan Szechtman

Pochodzenie i młodość

Dan Shechtman urodził się w Tel Awiwie 24 stycznia 1941 roku, w Palestynie wciąż jeszcze mandatowej, i wychował w Petach Tikwie i Ramat Ganie, w żydowskiej rodzinie, której dziadkowie przybyli podczas drugiej aliji i założyli drukarnię.

Praca i kariera

Jako chłopiec czytał wciąż od nowa „Tajemniczą wyspę” Juliusza Verne'a: inżynier Cyrus Smith, budujący z niczego cały sposób życia, był tym, kim chciał być. 8 kwietnia 1982 roku, na urlopie naukowym z Technionu w amerykańskim Narodowym Biurze Norm, skierował wiązkę elektronów na stop glinu i manganu i zobaczył obraz dyfrakcyjny o symetrii dziesięciokrotnej. Krystalografia uważała to za niemożliwe: kryształ się powtarza, a wzór, który się powtarza, nie może mieć symetrii pięciokrotnej.

Znalazł materię uporządkowaną, która nigdy się nie powtarza — fazę ikozaedryczną, a wraz z nią całą klasę ciał stałych zwanych dziś kwazikryształami. Obstał przy swojej obserwacji i dziedzina go dogoniła: inne laboratoria powtórzyły wynik, aż trzeba było na nowo napisać samą definicję kryształu. Jest profesorem nauki o materiałach na katedrze Philipa Tobiasa w Technionie i wykłada także na Iowa State University. Nagroda Izraela w dziedzinie fizyki przyszła w 1998, Nagroda Wolfa w fizyce w 1999, a Nagroda Nobla w dziedzinie chemii w 2011 roku.