Aaron Ciechanover

Pochodzenie i młodość

Aaron Ciechanover urodził się w Hajfie 1 października 1947 roku w rodzinie żydowskiej przybyłej z Polski w latach dwudziestych: matka Bluma Lubaszewska uczyła angielskiego, ojciec Icchak pracował w kancelarii prawnej. Studiował medycynę na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie w ramach wojskowej rezerwy akademickiej, magisterium uzyskał w 1971 roku, dyplom lekarza w 1974, a doktorat z biochemii w Technionie w Hajfie w 1981, po czym odbył staż podoktorski u Harveya Lodisha w MIT.

Praca i kariera

Wiedziano, że komórka buduje białka i że je rozkłada, lecz rozkład uważano za bierne sprzątanie, rzecz enzymów trawiennych. Wraz z Avramem Hershką w Technionie i Irwinem Rose'em w Filadelfii Ciechanover odkrył coś przeciwnego: niszczenie jest zamierzone, zaadresowane i opłacone. Małe białko zwane ubikwityną doczepia się do białka przeznaczonego do usunięcia, w łańcuchu budowanym kolejno przez enzymy, a łańcuch ten jest etykietą adresową, którą odczytuje komórkowa niszczarka, rozbierając oznaczoną cząsteczkę.

Komórka wydaje na to ATP i właśnie ten wydatek kupuje precyzję. Znakowanie ubikwityną rządzi cyklem komórkowym, naprawą DNA i odpowiedzią odpornościową, a leki działają dziś na ten szlak przeciw nowotworom. Ciechanover podzielił Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za rok 2004 i stał się jednym z pierwszych izraelskich laureatów w naukach ścisłych. Jest wyróżnionym profesorem badawczym na wydziale medycyny Rappaporta w Technionie.