Samuel Agnon

Pochodzenie i młodość

Szmuel Josef Halewi Czaczkes urodził się w Buczaczu, w austriackiej Galicji, 8 sierpnia 1887 roku, w rodzinie polskich Żydów, kupców, rabinów i uczonych; później podawał jako datę urodzin Tisza be-Aw 1888 roku, którą odnotowuje Fundacja Nobla.

Praca i kariera

W domu mówiono w jidysz; Biblii i Talmudu uczył się systematycznie do dziewiątego roku życia, od ojca poznał Majmonidesa i nauki chasydzkie, a od matki literaturę niemiecką. Już jako chłopiec publikował po hebrajsku i w jidysz, a w Jafie, w czasie drugiej alii, w 1908 roku ukazało się jego opowiadanie Agunot podpisane nazwiskiem Agnon, które później stało się jego nazwiskiem urzędowym. Następnie spędził w Niemczech lata aż do 1924 roku, blisko Martina Bubera i Gershoma Scholema, z Salmanem Schockenem jako mecenasem, a w 1920 roku poślubił Esther Marx.

6 czerwca 1924 roku pożar w jego domu w Bad Homburg zniszczył rękopisy i około czterech tysięcy książek hebrajskich, a w ciągu kilku miesięcy osiadł na stałe w Jerozolimie, gdzie powrócił do życia zgodnego z żydowskim prawem religijnym. Nowe wydawnictwo Schockena wydało w 1931 roku zbiór jego opowiadań, a wśród nich Baldachim weselny; Gość na jedną noc z 1939 roku i Wczoraj, przedwczoraj z 1945 roku zalicza się do jego największych dzieł.

Uznanie

Dwukrotnie otrzymał Nagrodę Bialika, w 1934 i 1950 roku, oraz Nagrodę Izraela, w 1954 i 1958 roku, a po Zagładzie zebrał legendy unicestwionej żydowskiej gminy Buczacza w księdze Miasto i to, co je wypełnia. W 1966 roku podzielił się Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury z poetką Nelly Sachs, za głęboko charakterystyczną sztukę narracji z motywami z życia narodu żydowskiego, a w Sztokholmie powiedział, że choć urodził się w jednym z miast Wygnania, zawsze uważał się za urodzonego w Jerozolimie.

Ostatnie lata

Zmarł w Rechowot 17 lutego 1970 roku i został pochowany na Górze Oliwnej; jego dom w Talpijot stał się muzeum, a jego portret widniał na banknocie pięćdziesięciu szekli w latach 1985–2014.