Paul von Heyse

Pochodzenie i młodość

Paul Heyse urodził się w Berlinie 15 marca 1830 roku, w domu stojącym w samym środku uczonego życia miasta: jego ojciec, Karl Wilhelm Ludwig Heyse, był filologiem i profesorem Uniwersytetu Berlińskiego oraz nauczycielem Feliksa Mendelssohna, a dziadek — znanym gramatykiem i leksykografem.

Praca i kariera

Jego matka, Julie Saaling, pochodziła z wykształconej berlińskiej rodziny żydowskiej, co daje mu żydowskie pochodzenie ze strony matki. Te koneksje wcześnie otworzyły przed nim artystyczne kręgi miasta; poeta Emanuel Geibel, starszy o piętnaście lat, został jego mentorem i przyjacielem na całe życie, i to on przedstawił go historykowi sztuki Franzowi Kuglerowi, z którego córką Heyse się ożenił. Studiował filologię klasyczną w Berlinie, potem historię sztuki i języki romańskie w Bonn, a w 1850 roku zdecydował się na zawód pisarza.

Powstał w następstwie jeden z największych dorobków niemieckiej literatury XIX wieku: powieści, poezja, około sześćdziesięciu sztuk, przekłady z hiszpańskiego i włoskiego, do których muzykę pisali Schumann i Hugo Wolf, a nade wszystko sto siedemdziesiąt siedem opowiadań. Najlepiej pamięta się regułę, którą z nich wyprowadził — „teorię sokoła” noweli: dobre opowiadanie potrzebuje jednego twardego, konkretnego motywu środkowego, równie nie do pomylenia jak sokół z opowieści Boccaccia, wokół którego układa się cała reszta.

Uznanie

Przez dziesięciolecia był czołową postacią monachijskiego kręgu literackiego, a w 1910 roku został pierwszym niemieckim pisarzem uhonorowanym Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury; jeden z jurorów powiedział, że Niemcy nie wydały większego geniuszu literackiego od czasów Goethego. Zmarł w Monachium 2 kwietnia 1914 roku.