Menachem Begin

Pochodzenie i młodość

Menachem Begin urodził się 16 sierpnia 1913 roku w Brześciu Litewskim, w Imperium Rosyjskim, jako najmłodsze dziecko Zeewa-Dowa i Chasi Beginów. Jego ojciec był sekretarzem gminy żydowskiej w mieście, chłopiec dostał imię Menachem, czyli „pocieszający”, bo urodził się w szabat Nachamu, a jako uczeń walczył o swoją żydowską tożsamość, odmawiając pisania egzaminów w soboty nawet wtedy, gdy go za to karano. W 1935 roku ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim i piął się w strukturach Betaru, syjonistycznego ruchu młodzieżowego Zeewa Żabotyńskiego, aż w 1939 roku stanął na jego czele w Polsce.

Praca i kariera

Aresztowany przez sowiecką tajną policję w Wilnie we wrześniu 1940 roku i skazany na osiem lat obozów nad Peczorą, został zwolniony w 1941 roku jako obywatel polski i w 1942 roku dotarł do Palestyny z polską armią generała Andersa, podczas gdy jego rodziców i brata Herzla zamordowali Niemcy. W grudniu 1943 roku objął dowództwo Irgunu, który w podziemiu walczył z władzą brytyjską, a po powstaniu Izraela w 1948 roku założył partię Herut i zasiadał w Knesecie od pierwszych wyborów.

Po ośmiu wyborach w opozycji poprowadził Likud do zwycięstwa 17 maja 1977 roku i został szóstym premierem Izraela; jego pierwszą decyzją na tym urzędzie było przyjęcie sześćdziesięciu sześciu wietnamskich uchodźców podjętych przez izraelski statek. W listopadzie 1977 roku przyjął w Izraelu Anwara Sadata, negocjował z nim i z Jimmym Carterem w Camp David od 5 do 17 września 1978 roku, a 26 marca 1979 roku podpisał na trawniku Białego Domu traktat pokojowy między Izraelem a Egiptem.

Uznanie

Pokojową Nagrodę Nobla za rok 1978 przyznano wspólnie jemu i Sadatowi za wspólne wynegocjowanie pokoju między Egiptem a Izraelem w 1978 roku, a pieniądze z nagrody przekazał na fundusz stypendialny imienia swojej żony Alizy.

Ostatnie lata

Ustąpił w 1983 roku, rok po jej śmierci, a zmarł w Tel Awiwie 9 marca 1992 roku; zgodnie ze swoją wolą miał skromny żydowski pogrzeb i spoczął obok niej na Górze Oliwnej.