Manuel Fernandes Vila Real

Pochodzenie i młodość

Manuel Fernandes Vila Real urodził się w Lizbonie w 1608 roku w rodzinie nowochrześcijan — portugalskich Żydów przymusowo ochrzczonych w 1497 roku — a Encyclopaedia Judaica podaje jego nowochrześcijańskie pochodzenie wprost.

Praca i kariera

Karierę zrobił we Francji, w Rouen, a potem w Paryżu, wśród portugalskiej kolonii kupieckiej, i stał się za granicą najskuteczniejszym obrońcą rewolucji 1 grudnia 1640 roku, która osadziła księcia Braganzy na tronie jako Jana IV i zakończyła sześćdziesiąt lat hiszpańskiego panowania nad Portugalią. Pisał dla tej sprawy: „Anticaramuel” z 1643 roku, odpowiadający punkt po punkcie hiszpańskim polemistom, „El político cristianísimo” z 1642, obronę kardynała Richelieu i sojuszu francuskiego, oraz życiorys hrabiego-księcia Olivaresa; jego pisma czytano w całej Europie i wiele zrobiły dla dyplomatycznego uznania nowej dynastii.

Jan IV mianował go konsulem generalnym Portugalii w Paryżu. We Francji otwarcie obcował z Żydami „narodu portugalskiego”, którzy wrócili do judaizmu, i bronił ich piórem; powiadomiona o tym Inkwizycja kazała go aresztować po powrocie do Lizbony w 1649 roku. Ta karta mówi wprost, co nastąpiło: osądzono go jako potajemnego judaizanta, przyznał się w toku procesu, uduszono go garotą, a ciało spalono na auto da fé w Lizbonie 1 grudnia 1652 roku — dokładnie dwanaście lat po restauracji, której bronił.

Kilku jego krewnych wróciło potem jawnie do judaizmu w Livorno. Jego dzieła należą do tekstów założycielskich portugalskiej myśli politycznej, a napisał je człowiek, którego kraj, jemu służący, skazał na śmierć za pochodzenie.