Isaac Orobio de Castro

Pochodzenie i młodość

Isaac Orobio de Castro urodził się jako Baltasar Orobio de Castro w Bragançy w Portugalii około 1617 roku w rodzinie marranów — potomków Żydów przymusowo ochrzczonych w 1497 roku, którzy potajemnie zachowali swoją wiarę — która przeniosła się do Sewilli, gdy był dzieckiem, a ta karta podaje jego drogę do tego katalogu tak, jak stoi w archiwach dwóch krajów: hiszpańska Inkwizycja sądziła go jako tajnego Żyda, a synagoga amsterdamska przyjęła go jako Żyda powracającego.

Praca i kariera

Studiował filozofię i medycynę, wykładał metafizykę na Uniwersytecie w Salamance i praktykował jako lekarz w Sewilli, z pozoru katolik, dopóki w 1654 roku nie doniósł na niego służący; Inkwizycja trzymała go trzy lata, torturowała na kole i na wyciągu i wypuściła w 1656 roku jako pokutnika, z sanbenito na plecach. Opuścił Hiszpanię dla Francji, wykładał medycynę w Tuluzie pod opieką korony, a w 1662 roku udał się do Amsterdamu, gdzie został obrzezany, przyjął imię Izaak i stał się jednym z przywódców gminy portugalskiej, lekarzem i filozofem piszącym po hiszpańsku i po łacinie.

Resztę życia spędził na obronie wiary, którą odzyskał: przeciw Juanowi de Prado, marrańskiemu deiście, który w Hiszpanii pchnął go ku zwątpieniu; przeciw Spinozie, na którego Etykę odpowiedział w Certamen philosophicum z 1684 roku, pozostając, jak mówią źródła, w przyjaznych stosunkach z tym człowiekiem; i przeciw samemu chrześcijaństwu, w Prevenciones divinas, które przez stulecie krążyły w rękopisach wśród marranów Europy, oraz w publicznej debacie o prawdziwości religii chrześcijańskiej, którą odbył w 1687 roku z liberalnym teologiem Philippem van Limborchem, a ten wydrukował ją ze szczerością rzadką w tamtej epoce. Zmarł w Amsterdamie 7 listopada 1687 roku.