Karl Wittgenstein

Pochodzenie i młodość

Karl Wittgenstein urodził się w Gohlis pod Lipskiem 8 kwietnia 1847 roku jako wnuk Mosesa Meiera Wittgensteina, żydowskiego kupca wełny i zarządcy dóbr z Korbach, który przyjął nazwisko od księstwa, w którym mieszkał.

Praca i kariera

Jego ojciec Hermann Christian Wittgenstein przeszedł na protestantyzm i w 1839 roku poślubił Fanny Figdor, również z żydowskiej wiedeńskiej rodziny, kuzynkę skrzypka Josepha Joachima; rodzina przeniosła się do Wiednia w 1859 roku. Karl urodził się więc protestantem, a ta karta mówi wprost, że żydowskie pochodzenie biegnie u niego przez dziadków z obu stron, że konwertytą był jego ojciec i że rodzina nie praktykowała judaizmu — fakt zupełnie nieinteresujący dla nazistów, którzy w 1938 roku zaliczyli jego żyjące dzieci do Żydów i trzeba było ich przekupić zagranicznymi rezerwami złota rodziny, by przyznali im status Niemców.

Mając siedemnaście lat uciekł bez grosza do Nowego Jorku, przez dwa lata pracował jako kelner i nauczyciel skrzypiec, wrócił, zdobył dyplom inżyniera i w piętnaście lat awansował od kreślarza do dyrektora czeskiego hutnictwa. W latach osiemdziesiątych kontrolował austriacki kartel stalowy i zbudował jedną z największych fortun imperium; pisał w prasie za wolnym handlem i przeciw protekcji państwa, a w 1898 roku wycofał się z interesów, by zarządzać inwestycjami, w większości zagranicznymi, co ocaliło majątek rodziny podczas wojny.

Był największym prywatnym mecenasem Wiednia: sfinansował Pawilon Secesji z 1898 roku, manifest nowej sztuki ze złotą kopułą, wspierał Klimta, Hoffmanna, Mosera i Rodina i wypełnił muzyką swój Palais Wittgenstein, gdzie grywali Brahms, Mahler i Ryszard Strauss. Jego dom był surowy: trzech z pięciu synów odebrało sobie życie.

Ostatnie lata

Zmarł na raka języka w Wiedniu 20 stycznia 1913 roku, zostawiając Ludwigowi, który ma tu własną kartę, jeden z największych spadków w Austrii — Ludwig rozdał go w całości.