Anan ben David

Pochodzenie i młodość

Anan ben Dawid urodził się około 715 roku w Babilonii, w rodzinie egzylarchów wywodzącej się od króla Dawida i kierującej z Bagdadu Żydami kalifatu Abbasydów; był bratankiem panującego egzylarchy i sam głównym kandydatem do urzędu.

Praca i kariera

Około 760 roku sukcesja przypadła jego bratu Jozjaszowi, a Anan obrał drogę, która dała mu miejsce w historii: odrzucając autorytet Talmudu i akademii rabinicznych, założył ruch uznający za wiążące jedynie Pismo — ananitów, z których rozwinął się judaizm karaimski, największa i najtrwalsza alternatywa dla judaizmu rabinicznego, jaką znał naród żydowski. Jego Księga przykazań, Sefer ha-Micwot, ułożona około 770 roku, stała się jego założycielskim kodeksem prawnym; „szukajcie gruntownie w Torze” to zasada mu przypisywana.

Ta karta mówi rzecz wprost: był założycielem schizmy, tradycja rabiniczna pamiętała go jako heretyka, a Karaimi czcili jako pierwszego nauczyciela; współcześni uczeni spierają się, czy późniejsza tradycja uprościła bardziej stopniowe, wielorękie początki karaizmu, lecz jego historyczność i centralna rola nie budzą sporu. Zmarł około 795 roku.