Zaki Murad

Pochodzenie i młodość

Zaki Murad, urodzony jako Ibrahim Zaki Mordechaj około 1880 roku, należał do egipskiej społeczności żydowskiej i był zarazem zawodowym śpiewakiem i chazanem, kantorem w synagodze; pozostał Żydem przez całe życie.

Praca i kariera

Niniejsza karta wprost odnotowuje, że dwoje jego dzieci, Lajla i Munir Murad, przeszło później na islam: figuruje tu z tytułu własnej przynależności, nie ich. Wywodził się z klasycznej arabskiej tradycji wokalnej schyłku epoki osmańskiej, śpiewał kasydę i dawr w składzie takht i był jednym z pierwszych egipskich śpiewaków nagrywających komercyjnie, rejestrując płyty dla Gramophone, Odeonu i Baidaphonu od około 1910 roku, w pierwszej wielkiej fali arabskiej fonografii.

Głos i władanie makamem uczyniły go jednym z szanowanych mistrzów pokolenia, w świecie muzycznym, w którym Żydzi, muzułmanie i chrześcijanie pracowali obok siebie; fundacja AMAR, odnawiająca dawne nagrania arabskie, przechowuje jego dorobek. Wykształcił córkę Lajlę Murad, która stała się największą gwiazdą egipskiego kina i piosenki, a część jej nauki powierzył kompozytorowi Dawudowi Husniemu, również egipskiemu Żydowi.

Wystąpił też we wczesnych filmach egipskich. Zmarł w Kairze w 1946 roku, przed politycznym zwrotem, który wypędził większość Żydów Egiptu i w dużej mierze wymazał ich nazwiska z muzycznej historii kraju.