Raymond-Raoul Lambert

Pochodzenie i młodość

Raymond-Raoul Lambert urodził się w Montmorency 10 sierpnia 1894 roku, jako francuski Żyd z tego republikańskiego pokolenia, które wierzyło, że emancypacja 1791 roku zamknęła sprawę.

Praca i kariera

Kierował pismem L'Univers israélite, głównym francuskim tygodnikiem żydowskim, a od lat trzydziestych przewodniczył komitetowi pomocy uchodźcom, przyjmując Żydów wypędzonych z Niemiec i Europy Środkowej wtedy, gdy państwo francuskie tego odmawiało. Pod okupacją kierował UGIF w strefie południowej, jedyną organizacją żydowską narzuconą przez Vichy, a to, co tam robił, jest przedmiotem sporu do dziś: instytucja, którą prowadził, karmiła, kwaterowała i leczyła dziesiątki tysięcy ludzi, a zarazem miała kartoteki i domy dziecka, z których korzystali prześladowcy.

Zapisywał wszystko na bieżąco, a jego dziennik Carnet d'un témoin 1940-1943, wydany przez Fayarda w 1984 roku, należy do podstawowych francuskich dokumentów tamtych lat — to relacja człowieka patrzącego, jak własny kraj rozkłada go dekretami. Aresztowano go w Marsylii 21 sierpnia 1943 roku, po tym jak odmówił dalszego podporządkowania, i deportowano do Auschwitz konwojem 64, który wyruszył z Drancy 7 grudnia 1943 roku, wraz z żoną Simone i czworgiem dzieci: czternastoletnim Lionelem, jedenastoletnim Markiem, czteroletnim Tonym i roczną Marie. Nikt z nich nie wrócił.