Masarjawaih

Pochodzenie i młodość

Masardżawajh był żydowskim lekarzem z Basry, czynnym pod koniec VII i na początku VIII wieku, Żydem mówiącym po aramejsku i syryjsku, według kilku źródeł pochodzenia perskiego; urodził się Żydem, żył jako Żyd, a arabscy bibliografowie, którzy zachowali jego imię — Ibn an-Nadim w „Fihriście”, później Ibn Abi Usajbia — wyraźnie tak go określają.

Praca i kariera

Za umajjadzkiego kalifa Marwana I, około roku 683, przełożył z syryjskiego na arabski „Pandekty” Ahrona z Aleksandrii, medyczne kompendium w trzydziestu księgach, i dodał do nich dwie własne. Przekład ten jest najwcześniejszym znanym z nazwiska tłumaczenia wielkiego dzieła medycznego na arabski, dokonanym mniej więcej półtora wieku przed wielkim ruchem translatorskim Bagdadu za al-Mamuna, i otworzył medycynę arabską na dziedzictwo greckie i syryjskie: „Pandekty” były kanałem, którym pierwszy opis ospy i znaczna część farmakologii aleksandryjskiej dotarły do czytelników arabskich, a al-Razi jeszcze w X wieku cytuje Masardżawajha z imienia.

Pisał też traktaty o leczniczych właściwościach pokarmów i roślin, których fragmenty przetrwały w późniejszych kompilacjach, i był lekarzem kalifa Umara ibn Abd al-Aziza, panującego w latach 717–720. Ta karta wyraźnie zaznacza, że poza tymi faktami nic pewnego o jego życiu nie wiadomo i że źródłem jest arabska tradycja biograficzna, a nie zapisy żydowskie; jego syn Isa również wymieniany jest jako lekarz. Stoi on na początku długiej linii żydowskich lekarzy świata islamu, biegnącej przez Izaaka Israeliego i Majmonidesa.