József Antall

Pochodzenie i młodość

József Antall urodził się w Pestújhely pod Budapesztem 8 kwietnia 1932 roku, a jego związek z tym katalogiem to dziadek ze strony matki, István Szűcs, urodzony jako István Frankl w Szirák w 1867 roku jako syn Hermanna Frankla i Katalin Steiner, w rodzinie żydowskiej; Frankl został ochrzczony jako dziecko po katolicku i około 1901 roku zmadziaryzował nazwisko. Antalla wychowano po katolicku i ta karta mówi to wprost.

Praca i kariera

Wprost też stawia rozróżnienie, które bywa mylone: jego ojciec, József Antall senior, był chrześcijańskim urzędnikiem, który jako rządowy komisarz do spraw uchodźców w czasie wojny dał schronienie tysiącom polskich uchodźców, w tym wielu Żydom, i został uznany przez Jad Waszem za Sprawiedliwego wśród Narodów Świata — to czyn ratunku, nie kwestia pochodzenia, a Antalla umieszcza tu wspomniany dziadek, nie zaszczyt ojca.

Z wykształcenia historyk, archiwista i nauczyciel, brał udział w rewolucji 1956 roku jako organizator studencki i w konsekwencji zakazano mu nauczania; następne trzy dekady spędził w Muzeum Historii Medycyny im. Semmelweisa, którego został dyrektorem, publikując o dziejach medycyny i węgierskiego liberalizmu. W 1988 roku współtworzył Węgierskie Forum Demokratyczne, w 1989 został jego prezesem, negocjował przy okrągłym stole demontującym państwo jednopartyjne, a po wolnych wyborach w marcu 1990 roku został premierem.

Jego rząd sprywatyzował gospodarkę nakazową, przywrócił samorząd lokalny, wynegocjował wyjście ostatniego żołnierza radzieckiego z Węgier w czerwcu 1991 roku i skierował kraj ku Unii Europejskiej i NATO. Rządził, umierając na chłoniaka, o czym publicznie poinformował, i zmarł na urzędzie 12 grudnia 1993 roku.