Isaac Schneersohn

Pochodzenie i młodość

Isaac Schneersohn urodził się 14 marca 1879 roku w Kamieńcu Podolskim na Ukrainie, w chasydzkiej dynastii Chabad-Lubawicz; wyświęcono go na rabina w wieku szesnastu i pół roku, a przed ucieczką przed rewolucją 1917 roku pełnił funkcję rabina koronnego w Rosji.

Praca i kariera

Do Francji dotarł około 1920 roku, przyjął obywatelstwo, został dyrektorem przedsiębiorstwa i prowadził salon odwiedzany przez żydowskich intelektualistów. To, co zrobił w 1943 roku, jest powodem, dla którego się go pamięta. Ukrywając się w Grenoble pod okupacją włoską, gdy deportacje trwały, a wynik wojny wciąż był nierozstrzygnięty, zebrał w mieszkaniu czterdziestu przedstawicieli organizacji żydowskich i przekonał ich, by zaczęli gromadzić dokumenty własnego prześladowania w chwili, gdy się ono dokonuje: niemieckie rozkazy, okólniki prefektur, kartoteki policyjne, świadectwa.

Ten konspiracyjny wysiłek stał się Centrum Współczesnej Dokumentacji Żydowskiej, otwarcie powołanym w Paryżu po wyzwoleniu w 1944 roku, a jego archiwa posłużyły procesowi norymberskiemu i wszystkim późniejszym historykom Zagłady. Doprowadził też do budowy Pomnika Nieznanego Męczennika Żydowskiego, odsłoniętego w Paryżu w 1956 roku, pierwszego tego rodzaju w Europie. Kierował Centrum i redagował jego pismo Le Monde juif aż do śmierci, a w 1958 roku otrzymał Legię Honorową. Założone przez niego instytucje tworzą dziś paryskie Mémorial de la Shoah. Zmarł w Paryżu 24 czerwca 1969 roku.