Simon ben Shetach

Pochodzenie i młodość

Szymon ben Szetach był faryzejskim mędrcem hasmonejskiej Judei, działającym w I wieku przed naszą erą, bratem królowej Salome Aleksandry, a za jej panowania zwierzchnikiem Sanhedrynu z tytułem nasiego.

Praca i kariera

Przeżył prześladowanie faryzeuszy przez Aleksandra Janneusza, w czasie którego miał ukrywać się latami, a potem przywrócenie władzy faryzeuszy, gdy jego siostra objęła tron w 76 roku przed naszą erą. Tradycja rabiniczna przypisuje mu trzy trwałe reformy. Ustanowił naukę chłopców w każdym mieście — obowiązek zakładania szkół elementarnych, który Talmud zapamiętał jako akt założycielski powszechnej edukacji żydowskiej, aby zaniedbanie ojca nie zostawiało już dziecka bez wiedzy.

Przeredagował kontrakt małżeński, ketubę, czyniąc należność żony obciążeniem całego majątku męża, a nie depozytem, który mógł roztrwonić, przez co rozwód stał się kosztowny, a kobiety chronione — reformę uzasadniano, jak mówi Talmud, zbyt łatwym oddalaniem żon. Zreformował prawo świadectwa, żądając rygorystycznego przesłuchania krzyżowego i odrzucając skazanie na podstawie poszlak: słynna opowieść przedstawia go, jak odmawia skazania domniemanego zabójcy, którego sam widział uciekającego, ponieważ nie widział samego czynu.

Talmud opowiada też, że zwrócił klejnot znaleziony na kupionym ośle, mówiąc, że kupił osła, a nie klejnot, a sprzedawca pobłogosławił Boga Szymona ben Szetacha.