Gaspar da Gama

Pochodzenie i młodość

Gaspar da Gama urodził się jako Żyd około 1444 roku — w Poznaniu, w Polsce, według relacji, którą złożył Portugalczykom, choć niektóre źródła mówią o Aleksandrii — i dotarł do Indii szlakami żydowskiej diaspory, przez Palestynę i Egipt, by stać się zaufanym sługą muzułmańskiego władcy Goa; ta karta mówi wprost, że był Żydem z urodzenia, przymusowo ochrzczonym, i że jego hebrajskie imię jest nieznane.

Praca i kariera

Gdy okręty Vasco da Gamy zakotwiczyły u Anjedivy w 1498 roku, podczas pierwszej europejskiej wyprawy morskiej do Indii, na pokład wszedł brodaty nieznajomy mówiący po wenecku i podający się za chrześcijanina; podejrzany o szpiegostwo, został pojmany, wychłostany i torturowany, aż przyznał, że jest Żydem, i przewieziony do Lizbony, gdzie ochrzczono go z Vasco da Gamą jako ojcem chrzestnym, a on przyjął nazwisko swego zdobywcy.

Król Manuel uczynił go rycerzem i swoim doradcą do spraw Wschodu, bo znał jego języki, wybrzeża i rynki jak żaden Portugalczyk: popłynął z Pedrem Álvaresem Cabralem w 1500 roku, był obecny, gdy flota ujrzała Brazylię, i rozmawiał tam z Amerigiem Vespuccim, który pisał o nim z podziwem — tak że Gaspar jest, tym zrządzeniem losu, pierwszym znanym Żydem, który postawił stopę w Amerykach — a potem popłynął do Kalikatu i Koczinu jako tłumacz floty.

Wrócił do Indii z Vasco da Gamą w 1502 roku i z pierwszym wicekrólem, Franciskiem de Almeidą, w 1505 roku, doradzając w sprawach handlu i dyplomacji, a w Koczinie znalazł i poślubił żydowską żonę, która w przeciwieństwie do niego odmówiła konwersji. Ostatnia wzmianka o nim pochodzi z około 1510 roku, z kampanii Albuquerque'a; data jego śmierci jest nieznana.