Fiorello La Guardia

Pochodzenie i młodość

Fiorello La Guardia urodził się w Nowym Jorku 11 grudnia 1882 roku jako syn Achille'a La Guardii, kapelmistrza z Foggii i katolika, który odszedł od Kościoła, oraz Irene Coen Luzzatto, Żydówki z Triestu, której rodzina wywodziła się od wielkiego uczonego Samuela Dawida Luzzatta; matka nauczyła go w dzieciństwie modlitwy Szema, ale wychowano go bez religii i jako dorosły wybrał Kościół episkopalny — ta karta opiera się wyłącznie na jego matce.

Dorastał w garnizonach Arizony, pracował w konsulatach amerykańskich w Budapeszcie, Trieście i Fiume oraz jako tłumacz na Ellis Island, ucząc się wieczorami prawa; wybrany do Kongresu jako republikanin w 1916 roku, opuścił go, by latać bombowcami na froncie włoskim, wrócił i przez czternaście lat w Izbie Reprezentantów stał się trybunem ubogich imigrantów, współautorem ustawy Norrisa–La Guardii z 1932 roku chroniącej prawo do strajku.

Praca i kariera

W 1933 roku został wybrany burmistrzem Nowego Jorku z listy koalicyjnej przeciw machinie Tammany Hall i w dwanaście lat przebudował miasto: wygnał gangi wymuszające haracze z targowisk, zjednoczył metro, zbudował lotnisko noszące jego imię, most Triborough, setki placów zabaw i pierwsze mieszkania komunalne w kraju, a podczas strajku gazet czytał dzieciom przez radio niedzielne komiksy. Jego żydowskie pochodzenie stało się publiczne w latach trzydziestych, gdy potępiał Hitlera z ratusza, a prasa nazistowska odpowiadała, nazywając go Żydem — „nigdy nie sądziłem, że mam w żyłach dość żydowskiej krwi, by się nią chwalić”, odparł; jego siostra Gemma przeżyła Ravensbrück. W 1946 roku kierował agencją pomocy Narodów Zjednoczonych UNRRA i zmarł w Nowym Jorku 20 września 1947 roku.